‘Joepie! Er zijn weer 55.000 banen verloren gegaan!’

De kunst van het beleggen is niet zelf nadenken wat er zal gaan gebeuren, maar te handelen op hetgeen je denkt dat anderen gaan doen. En dat moet pro-actief gebeuren anders loop je achter de feiten aan. Zo kan de absurditeit ontstaan dat volkomen slecht nieuws opeens een positieve draai krijgt. Wat kan het schelen dat er weer 55.000 banen zijn verloren. Het zijn er minder dan verwacht, dus we kunnen de focus 180 graden draaien. We lezen het in alle bladen en kranten: er komt geen dubbele dip.

Maar wat komt er dan wel? Laten we eens naar de feiten kijken. Een deel van 2008 en volledig 2009 heeft in het teken gestaan van de afname van het aantal banen. Die afname van het aantal banen liep zelfs op tot 800.000. In de loop naar 2010 nam het aantal banen geleidelijk af en in de eerste maanden van 2010 liep het aantal banen sterk op. In mei was zelfs een top maand met een groei van maar liefst 400.000 banen. Maar in juni viel de banen groei opeens helemaal terug en was er sprake van een afname van 175.000 banen. Het cijfer van de banengroei wisselt sterk in verband met seizoen invloeden, maar de daling in mei was wel een erg sterke daling. De discussie over de tweede economische dip werd al snel gevoerd. Het cijfer viel in juli terug naar een verlies van 50.000 banen en in augustus dus weer een verlies van ruim 50.000 banen. De werkloosheid loopt hierdoor iets op naar 9,6 (van 9,5). Het werkelijke cijfer van de werkloosheid (gemeten het aantal mensen dat actief opzoek is naar werk maar niet meer staat ingeschreven) bedraagt 18%. Dat is nog steeds op het niveau van de rampjaren ’30 van de vorige eeuw. Er is dus helemaal geen sprake van verbetering. Om de werkloosheid tegen te gaan moeten er per maand 140.000 banen bijkomen. Anders daalt dit cijfer van de werkloosheid verder.

De Amerikaanse economie draait op de consumenten bestedingen. Er is geen ander land waar de het cijfer van de consumentenbestedingen zo belangrijk zijn als in de VS. De vraag is dus of de consumenten bestedingen zullen toenemen om de arbeidsproductie te verhogen. Niet dus. Daarvoor is een banengroei nodig en meer besteedbaar inkomen.

Wat kan de regering Obama hier aan doen? Investeren natuurlijk. Sinds Keyens inverteren overheden in de economie zodra er een crisis is uitgebroken. Dat was dit keer niet anders dan andere keren. De meest geëigende methode om de economie er weer op te helpen is de rente verlagen en investeren in de publieke sector.

Het eerste (de rente verlagen) is reeds twee jaar een feit. De rente kan niet nog lager maar het is van belang omdat het geld, als het bloed van de economie, moet stromen. Het bankenstelsel is daarvoor van essentieel belang en moet een gezonde economische groei borgen. Maar de banken zijn nog steeds terughoudend in het uitlenen van geld en ook bedrijven investeren maar matig. De methode van lage rente is er een van de lange adem zoals we weten uit Japan waar al 10 jaar sprake is van een lage economische groei en deflatie. Het vertrouwen moet langzaam terugkomen en bedrijven moeten het gevoel hebben dat er kansen in het vooruit zicht liggen. Zo ver zijn we dus nog niet. Het rente wapen voorkomt erger, maar leidt nog niet tot structurele verbetering van de economie.

Dan het tweede punt. Volgens Keynes is meest geijkte methode om de economie er weer op te krijgen investeren in de publieke sector. De overheid kan de moter van de economie laten draaien door zelf te gaan investeren in de publieke dienstverlening. In veel landen is de publieke zaak goed voor 1/3 van de economie. Door te investeren in bijvoorbeeld de infrastructuur, wordt de economie opnieuw aangejaagd. Deze tweede methode van Keynes wordt slechts met de mond beleden in de VS. De overheden roepen wel dat investeringsagenda van belang is, maar de werkelijkheid is geheel anders. In veel staten van de VS is sprake van grote te korten op de begroting en de federale overheid heeft zoveel geïnvesteerd dat nieuwe investeringen de betrouwbaarheid van de dollar in gevaar brengt. In Europa is het niet veel anders.

Naast de geëigende methode van Keynes zijn de conservatieven er de afgelopen decennia in geslaagd om de economie draaiende te houden door onder andere belasting verlaging. Mooi toch! De consument voelt het meteen in zijn portemonnee en er ontstaat ruimte voor bedrijven om te investeren. Maar kunnen de belastingen nog worden verlaagd? Na de vele belastingverlagingen van de afgelopen decennia en de laatste twee jaar, is de bodem wel bereikt. Volgens sommige berekeningen betaalt de helft van de Amerikanen geen inkomstenbelasting meer. Een verdere belasting verlaging leidt daardoor niet tot het oplossen van een probleem. Het leidt eerder tot inkomensongelijkheid en het vergroten van het probleem. De overheid kan alleen haar begroting dekken door schulden aan te gaan. Deze door Friedman bepleitte oplossing is ook nu geen optie.

Afgelopen week verkondigde Bernanke dat er binnenkort nieuwe maatregelen worden genomen om de stijgende werkloosheid een tegen te gaan. Maar wat kan de federale overheid nog doen? In de marge van belastingverlaging en investeren in publieke zekerheid, zijn er natuurlijk maatregelen te bedenken. Maar deze maatregelen zijn symbolisch. De olietanker kan niet gestopt worden door het anker uit te gooien. De afname in het aantal banen is een symptoom van de werkelijke staat van de Amerikaanse economie. En die is niet goed! Het komt nu op veerkracht aan. Er liggen nog veel te veel onzekerheden in het fundament van de Amerikaanse economie om nu al tot de conclusie te komen dat er geen tweede economische crisis komt. ‘Be a ware of the facts!’

<Abonnement>

Kwartaal        € 99,00 Nu voor slechts € 80,00 tot 31 december 2010

Halfjaar          € 175,00 Niet meer mogelijk

Jaar                € 325,00 Niet meer mogelijk

Wilt u meer weten over de Master Time Factor, dan kan u ook het boek De Tijdmeester bestellen:

Boek: <De Tijdmeester> (Engelstalige versie, The Master of Time) € 19,95 (inclusief porto)

Postbank rekening: 5249840 tav HOC Publisher

Ibannummer: NL87INGB0005249840

BIC: INGBNL2A

KvK 08199497